Symptomatologie (Symptomenleer in de Homeopathie)

Symptomen: wegwijzers in de homeopathie
De symptomen van de patiënt zijn de wegwijzers voor het vinden van het geneesmiddel. Aangezien de homeopathie een individuele therapie is, worden niet alleen de symptomen benut, die specifiek zijn voor een ziekte (pathognomonische verschijnselen) maar wordt vooral veel waarde gehecht aan de persoonlijke symptomen. De symptomen geven uitsluitsel over zowel de aetiologie en de plaats van een verstoring als over de aard van de verandering van het welbevinden met betrekking tot de psychisch-geestelijke en lichamelijke niveaus. Daarbij is het van belang waardoor en wanneer de patiënt wordt beïnvloed (modaliteiten).
In principe dienen we alle symptomen (totaliteit) onbevooroordeeld en neutraal op te nemen  geen symptoom mag worden uitgesloten. Hahnemann eist dit, in tegenstelling tot de allopatisch school waarbij symptomen al gauw in het pathologisch-anatomische plaatje worden gepast. In de homeopathie zien we dat door middel van anmnese, waarneming en onderzoek de verkregen totaliteit van de symptomen (synthese) leidt bij het overzien van he totale materiaal (analyse) tot een ordeining. Deze ordening is gericht op de  hierachische opbouw van de mens: de geestelijk/psychische symptomen zijn het belangrijkst, dan volgen de emotionele en daarna pas de lichamelijke. Bovendien geldt het individuele hoger als algemene ziekteverschijnselen.Dit stelt ons namelijk in staat te differentiëren.

Gemoedssymptomen en Sleutelsymptomen
Gemoedssymptomen zijn zeer waardevol. Tijdens de ontwikkeling van een ziekteproces doen de psychische symptomen meestal het eerst voor. Er is een verandering in het welbevinden van de patiënt. Daarna wordt pas duidelijk hoe de ziekte zich gaat manifesteren. We horen bijv. van moeders dat voordat het kind ‘ziek’ was (d.w.z. dat het ziek zijn ‘meetbaar’ werd – vergeet niet dat patiënten zijn ondergedompeld in het materialistische wereldbeeld, maar dat intuïtie toch nog altijd gebouwd is op de eerste wijsheden van de mens), het kind al iets onder de leden had, het sliep wat minder, het was wat prikkelbaar, zijn ogen stonden wat loom. Dit zijn voor de homeopatisch arts belangrijke tekenen dat er iets staat te gebeuren, dat het organisme moeite heeft.

Sleutelsymptomen, dan, zijn de parels van de homeopathie. Ze zijn vaak onzichtbaar, goed verborgen. Maar komen ze aan het licht, dan zijn ze letterlijk de sleutels op het slot van de deur, welke leidt tot het juiste middel. Hoe verfijnder en vollediger een sleutelsymptoom, hoe meer het correspondeert met de woordelijk uiting van een proefpersoon tijdens een geneesmiddelproef, des te zekerder men kan vertrouwen op dit sleutelsymptoom. Sleutelsymptomen zijn die opvallende, karakteristieke, individuele symptomen die ons leiden tot slechts een aantal of soms maar één middel. Ze sluiten direct de andere middelen uit, hoe zeer de andere symptomen ons daar ook toe hadden geleid. Een voorbeeld van een sleutelsymptoom is bijv. hoofdpijn van de nek naar het achterhoofd, met het gevoel alsof het hoofd te groot is (Argentum Nitricum).

Homeopathie is geen symptoombehandeling maar een causale behanding!
Een belangrijk verschil met de reguliere geneeskunde is dat de homeopathie zich niet richt op het wegwerken van symptomen maar op het uitsluiten van de oorzaak, waardoor de symptomen vanzelf weggaan. Waar de reguliere school per symptoom afzonderlijk een behandelingsplan opstelt richt de homeopathie zich op het wegwerken van alle symptomen in een keer, door de levenskracht van de patiënt te prikkelen. Het wegtrekken van symptomen bevestigt slechts de genezingswet, het similimum.