Overheid-Wetgeving en Homeopathie in Nederland

De medische wetswijziging, welke definitief werd aangenomen op 1 december 1997, bracht de juridische status van alternatieve genezers in lijn met die van de paramedicus. Alternatieve genezers mogen geneeskunde beoefenen met uitzondering van sommige behandelingen welke voorbehouden zijn aan de arts.Het is legaal om werkzaam te zijn als een homeopaat zonder kwalificaties te hebben in Nederland: sinds 1993 is men niet langer verplicht om een medisch diploma te hebben voor het beoefenen van homeopathie. Er is, aan de andere kant, geen onafhankelijke wet welke homeopathie erkent. In juni 2003 diende de Nederlandse Vereniging van Klassiek Homeopaten (NVKH) een aanvraag in bij de regering voor de wettelijke erkenning van de Nederlandse homeopaat. Deze aanvraag werd afgewezen door de minister van Justitie, Piet-Hein Donner. Donner merkte op dat, hoewel er geen argumenten zijn om de similimum theorie te verwerpen, er genoeg argumenten zijn om de theorie en het effect van oneindig kleine verdunningen te verwerpen.

De wet staat allopathische artsen toe om homeopathische geneeskunde voor te schrijven. Hoewel er geen wet is die homeopathie erkent, is er ook geen wet die de beoefening van de homeopathie verbiedt. De wet staat amateurhomeopaten toe homeopathische medicijnen voor te schrijven en tolereert zelfmedicatie zolang de geneesmiddelen voldoen aan de vereiste kwaliteitsnormen. Het beoefenen van homeopathie is niet gebonden aan regels. In principe kan iedereen in Nederland zeggen dat hij een homeopaat is en homeopathie beoefenen, zolang hij maar geen letsel brengt aan zijn patiënt. Wanpraktijken kunnen echter leiden tot een rechtszaak. Er zijn juridische registers waarin gekwalificeerde artsen van de homeopathie het recht hebben om in geregistreerd te worden als zij voldoen aan specifieke wettelijke voorschriften. Deze registratie geeft hen het recht om homeopathie te beoefenen met een beschermde titel, met als doel te verzekeren dat zij gekwalificeerd zijn in een specifiek gebied van de gezondheidszorg. Het Nederlandse Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is zeker geen voorstander van homeopathie.

Het belangrijkste argument tegen homeopathie van de Nederlandse Gezondheidsraad is dat de therapeutische voordelen zijn gebaseerd op het placebo-effect. In 1993 gaf de Gezondheidsraad echter toe dat het placebo-effect ook een grote rol speelt bij de conventionele geneeskunde. Deze conclusie, volgens een verslag van de Gezondheidsraad, maakte de weg vrij voor een samenwerkingsverband tussen de conventionele geneeskunde en alternatieve therapieën. Toch is homeopathie meer gekoppeld aan het placebo-effect dan de conventionele geneeskunde. In Nederland ontbreekt een samenhangend onderzoeksbeleid over homeopathie. In de jaren negentig was onderzoeksmethodologie belangrijker dan het werkelijke onderzoek. Homeopaten zijn tegen klinische proeven – zoals dubbelblind onderzoek – omdat homeopathie een individueel gerichte therapie is. Voor de bereiding van homeopathische geneesmiddelen, gebruiken Nederlandse apotheken de Duitse Farmacopee HAB. De Nederlandse regering eist dat apotheken de normen en standaarden volgen die ingesteld werden door de Europese Good Manufacturing Practice. Bovendien nam het ministerie van Volksgezondheid in 1995 de beslissing om een wet te maken voor de registratie en controle van homeopathische medicijnen, de zogenaamde “Besluit Registratie Homeopatische Geneesmiddelen”. Het is veelzeggend dat de Nederlandse apotheken en internationale apotheken die de Nederlandse markt willen doordringen, verplicht zijn om op de meegeleverde gebruiksaanwijzing te vermelden dat “… dit homeopathische geneesmiddel [niet wordt] beoordeeld op de wetenschappelijke criteria van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen.” Dit betekent dat de Nederlandse overheid distributie toestaat, maar geen controle heeft over de effecten van homeopathische geneeskunde en deze niet kan beoordelen. Dit is in tegenstelling tot conventionele geneesmiddelen, omdat deze wetenschappelijk worden onderzocht en officiële goedkeuring nodig hebben voordat ze worden toegelaten op de markt. Kortom, het lijkt erop dat het argument van de Nederlandse regering is dat het gebruik van homeopathische medicijnen geen gevaar oplevert. Dat is namelijk het voornaamste criterium voor wetenschappelijk onderzoek bij goedkeuring. Dit suggereert een allesomvattend geloof dat homeopathie geen enkel effect heeft (noch genezend, noch schade toebrengend), hoewel dit niet bewezen kan worden.