Hormonen

Hormoon komt van het Griekse “Homaein” dat opwekken of aandrijven betekent.Het zijn stoffen die door allerlei weefselcellen worden gemaakt en afgegeven aan de vloeistoffen van het lichaam (weefselvloeistoffen en het bloed).Ze zetten andere cellen aan tot een gerichte activiteit of remmen een activiteit. Ze reguleren dus lichaamsactiviteiten. Ze hebben altijd een receptor nodig om hun activiteit te kunnen ontplooien. De meeste hormonen zijn gemaakt uit aminozuren en gekoppeld aan glucose(s) of vetten. Er zijn lokale hormonen met beperkte werking en systemische hormonen die overal in het lichaam werkzaam kunnen zijn.

Er zijn twee soorten hormonen op basis van hun opbouw;
1. Wateroplosbare hormonen (hebben receptor aan het oppervlak van de cel nodig).
- Amines gemaakt door het losmaken van een kooldioxide (CO2) uit aminozuren én het aanpassen van bepaalde aminozuren (tyrosine, tryptofaan, histidine)
- Peptides: opgebouwd uit reeksen aminozuren (3 -200). Deze worden gemaakt aan het ruw endoplasmatisch reticulum
- Eicosanoiden gemaakt uit archidonzuur (een keten van 20 vetzuren). Dit zijn lokale hormonen gemaakt door bijna elke cel in ons lichaam. Er zijn twee soorten
– Prostaglandines (Vele doelen en effecten. O.a. bloeddruk, bloedstilling, pijn, baarmoeder contractie enz.)
– Leukotrines (betrokken bij ontstekingsprocessen en allergische reacties)

2. Vetoplosbare hormonen (hebben receptor in de cel nodig)
- Steroïden: gemaakt uit een cholesterol achtige molecule. Worden aan het gladde reticulumgemaakt.
- Thyrioïden: koppeling tussen Jodium(J3 of J4) aan triosine(eenaminozuurketen)
- Nirticumoxide (NO) is zowel een hormoon als een neurotransmitter. Het wordt actief gemaakt door een enzym(Nirticumoxide synthase).

Er zijn twee soorten hormonen op basis van hun doel:
1. Trope hormonen of glandotrope hormonen
- Zetten andere klieren aan het werk: bijvoorbeeld het FSH: Follikel StimulerendHormoon stimuleert de eierstokken tot het maken van de vrouwelijke hormonen
2. Effector hormonen
- Beïnvloeden direct lichaamsfuncties. BijvoorbeeldMSH dat demelanocyten aanzet tot pigmentvorming

In het hormoonstelsel onderscheiden we verschillende soorten terugkoppeling:
- Negatieve terugkoppeling houdt in dat het geproduceerde hormoon of stof tot gevolg heeft dat het stimulerende hormoon minder of niet wordt aangemaakt.
- Positieve terugkoppeling houdt in dat het effect van het hormoon tot gevolg heeft dat er nog meer van gemaakt wordt.
- Directe terugkoppeling houdt in dat de geproduceerde stof of hormoon direct werkt op de stimulerende klier.
- Indirecte terugkoppeling dat daar een ander hormoon klier of stof als tussenstap tussen zit.

Terugkoppeling (feedback) is een mechanisme in het lichaam dat er voor zorgt dat de balans (homeostase) in stand blijft (hormonen komen altijd voor maar worden een beetje meer of minder los gelaten).

De belangrijkste hormonen op een rij

Oxytocine: een hormoon dat betrokken is bij de baarmoeder en borstmelk
ADH Hormoon: Reguleert het watergehalte van het lichaam
FSH en LH Hormoon: reguleert productie van oestrogeen, progesteron en testosteron
Groeihormoon: Controleert de groei in het lichaam
ATCH: stimuleert bijnieren tot de productie van cortison
TSH: Stimuleert de schildklier tot thyroxineproductie

Relevante Boeken | Bestel ze hier!

De Oxytocine factor
Uvnas Moberg, K.