Geschiedenis Homeopathie Nederland 19e eeuw

In Nederland kreeg homeopathie zeer langzaam grond. Homeopathie had maar een paar studenten in het begin en kreeg niet veel aandacht of ondersteuning. In tegenstelling tot het Verenigd Koninkrijk (Quinn) en de VS (Hering, Kent) heeft Nederland geen invloedrijke persoon gehad die de weg vrijmaakte voor homeopathie. De beroemde homeopaat Boenninghausen werd bijvoorbeeld geboren in Nederland, maar hij verhuisde al snel naar Duitsland. De eerste bekende homeopaten in Nederland waren de Duitsers Schönfeld en Schmid in 1834. Schönfeld probeerde de leider van de homeopathie te worden in Nederland, maar dat mislukte. De reden voor de lage acceptatie en kennis van de homeopathie in de 19e eeuw in Nederland lag niet besloten in de wetgeving; de medische wet van 1818 vormde immers geen belemmering, daar het homeopathie niet verbood. Naast het gebrek aan leiderschap lijkt het intellectuele klimaat aan de universiteiten – die ongunstig waren voor homeopathie – wellicht wel een aanvullende verklaring te zijn voor de slechte receptie. Een andere reden is dat, hoewel homeopathie meer bekend was en aanvaard werd in de hogere klassen, deze klassen weinig bijdroegen aan onderzoek en financiering. En dat terwijl men bijzonder welvarig moest zijn in die tijd om een homeopaat te worden, want er was nauwelijks iets te verdienen in dat beroep.

Na de jaren ’50 van de 19 eeuw werd homeopathie iets meer bekend, maar de ontwikkelingen bleven ver achter die van andere landen. Tijdschriften rond die tijd bevatten desalniettemin statistieken die een kleine toename van patiënten en homeopaten toonden. In 1865 werd de Medische Wet herzien. Het ondersteunde nu de gratis distributie van geneesmiddelen. Dit zou zeer gunstig maar ook gevaarlijk blijken voor homeopathie. Uiteindelijk slaagde één man erin om homeopathie op verschillende manieren te bevorderen: J. Voorhoeve. Voorhoeve schreef het veel gelezen Nederlandse boek ‘Homeopathie in de Praktijk’ en hielp ook bij het stichten van de ‘Vereniging tot bevordering van de Homeopathie ” in 1886. Later werd Voorhoeve ook medeoprichter van de eerste homeopathische geneesmiddelenfabriek.De discussie over homeopathie werd sterker in de jaren ’90 van de 19e eeuw, voornamelijk als gevolg van de kritische pamfletten van wetenschappers en allopaten.222 Deze kritiek bracht een diepgaande reactie teweeg in de homeopathische gemeenschap. In 1890 werd het “Homeopathisch Maandblad” gelanceerd. Tegen het einde van 1898 werd de Nederlandse Vereniging van Homeopathische Artsen opgericht. Desondanks waren er in 1898 nog steeds niet meer dan ongeveer 10 homeopathische artsen. Gezien het aantal patiënten waren meer homeopaten nodig, maar het was erg moeilijk om een homeopaat te worden, gezien de geringe bekendheid, erkenning en de slechte financiële beloningen. Voor zover we uit de 19e eeuw conclusies kunnen trekken, is het waarschijnlijk veilig om

te stellen dat het verzet tegen de homeopathie in Nederland zwak was (wat erop wijst dat homeopathie op dat moment niet op de radar van de medische wereld stond). Deze stilte rondom de homeopathie is wellicht de grootste spelbepaler geweest in de trage opkomst van homeopathie, een therapie die, concluderend, in Nederland in de 19e eeuw nauwelijks georganiseerd en derhalve ook weinig populair was.
Interessante links (meer over geschiedenis en huidige stand homeopathie in Nederland):
Geschiedenis van en een recente blik op het onderwijs en organisatieopbouw van homeopathie in Nederland
Geschiedenis van en een recente blik op het regeringsbeleid en de wetgeving t.a.v. homeopathie in Nederland
Geschiedenis van en een recente blik op de media over en de markt van homeopathie in Nederland
De Medische cultuur en de plaats van homeopathie in Nederland